Fuck je karikaturen en stereotypes

‘Een karikatuur is een humoristische voorstelling van een persoon of zaak, waarbij de meest kenmerkende trekken sterk overdreven worden’ (bron: wikipedia). Humoristisch is grappig, lollig, leuk. Iets waarbij de meest kenmerkende trekken sterk overdreven worden, is een stereotypering. ‘Stereotypen zijn generalisaties en versimpelingen van de werkelijkheid, die een groep terugbrengen tot clichébeeld’ (bron: mensenrechten.nl). 

Ik ben Aziaat. Niet zo één die in de Efteling staat. Dat is namelijk een karikatuur van een Japanner en een Chinees. Ik heb Indonesisch bloed door mijn aderen stromen. Ik voel me ook niet beledigd door die attractie, maar ik kan wel zien dat het dus echt niet oké is. Ik ben trouwens ook Nederlander, en nog steeds kan ik zien dat het niet oké is.

Stereotype en karikatuur

Voordat je op je achterste poten gaat staan, wil ik eerst even uitleggen wat een karikatuur is. ‘Een karikatuur is een humoristische voorstelling van een persoon of zaak, waarbij de meest kenmerkende trekken sterk overdreven worden’ (bron: wikipedia). Humoristisch is grappig, lollig, leuk. Iets waarbij de meest kenmerkende trekken sterk overdreven worden, is een stereotypering. ‘Stereotypen zijn generalisaties en versimpelingen van de werkelijkheid, die een groep terugbrengen tot clichébeeld’ (bron: mensenrechten.nl). Als je met die kennis dan nog eens goed kijkt naar Zwarte Piet, Monsieur Cannibale en Carnaval Festival. Dan zie je toch zelf ook wel dat het niet helemaal klopt?

Karikatuur_Efteling

Voorbij je eigen groep

Probeer even voorbij je eigen groep mensen te kijken. Kijk even iets verder dan je eigen neus lang is. Voorbij die tunnelvisie. Klein stukje verder… JA! Daar. Zie je het? Kan je een klein beetje voelen dat het dus niet lollig is als er een Afrikaan wordt afgebeeld als een kannibaal met een bot door zijn neus? Of dat er een Japanner wordt afgebeeld met een gele huidskleur, spleetogen en hazentanden? Als het wel lollig blijft voor je, is de kans groot dat je straks concludeert dat ik je een racist heb genoemd (wat ik overigens niet ga doen, maar goed.)

Stereotypen en karikaturen maken je geen racist. Echt niet. Sommige uitspraken wel.

‘Kroeskoppen, donder lekker op naar je eigen land!’

Laat even bezinken dat dit soort uitspraken worden gedaan vanwege Zwarte Piet, een fantasiefiguur. Het kan mij echt geen bal schelen of hij nu uit Turkije, Marokko of Spanje kwam. Het gaat mij er namelijk om dat je nooit met een zwarte huid, kroeshaar, gouden oorringen en rode lippen uit een schoorsteen komt gekropen. Ik snap dat er vastgehouden wordt aan hetgeen wat je kent. Echt, ik begrijp het. Maar weet je, een klein beetje empathie kan écht geen kwaad. Afrikanen veelvuldig naar voren laten komen als kannibalen met botten door hun neuzen en Aziaten portretteren als gele poppetjes met spleetogen, daar zou wat gezegd over mogen worden. Maar dan moet je terug naar je eigen land.

Het is voor de kinderen!

De Efteling is waanzinnig leuk! Sinterklaas ook. En het is inderdaad voor kinderen. Maar het in stand houden van stereotypes, helpt ons Nederland toch niet vooruit. Karikaturen worden opgeslagen in het brein van een kind, stereotypes worden gevormd door wat zij continue om zich heen zien. Zo houd je beelden in stand die helemaal niet stroken met de werkelijkheid. Zo leer je kinderen dat donkere mensen allemaal dikke rode lippen hebben, met een accent spreken en onderdanig aan witte mensen zijn en dat Aziaten geel zijn, spleetogen hebben en de ‘R’ niet uit kunnen spreken. Ik zie niet in hoe het in stand houden van dit soort stereotypes ‘voor je kinderen’ kan zijn. In ieder geval niet voor mijn kinderen.

Verandering doet pijn

Het racismedebat gaat te ver, las ik laatst. Iemand besloot zich daarom trots een racist te noemen. Daar was ik oprecht sprakeloos van. Waarom noem je jezelf liever een racist dan het gesprek aan te gaan? En van elkaar te leren?

Er zijn mensen die vinden dat het momentum voor karikaturen en racistische stereotypen allang voorbij is. Ik ben er daar één van. Het wordt tijd dat tradities worden aangepast, karikaturen worden vervangen en racistische stereotypen niet meer mogen bestaan. “Mijn kerel is een neger en die heeft geen probleem met Zwarte Piet!” zie ik wel eens verschijnen online. Dat kan kloppen, want als hij accepteert dat hij een neger genoemd wordt, zal hij inderdaad geen problemen hebben met Zwarte Piet. Het momentum is voorbij. Slavernij is voorbij, donkere mensen negers noemen is voorbij. Dezelfde mensen achter een hek zetten in een circus zodat er om ze gelachen kan worden, is voorbij. De tijd van Zwarte Piet is ook gekomen.

Het proces van verandering doet altijd pijn. Eerst zal er weerstand zijn, vervolgens ontkenning, maar na verloop van tijd zal er verder gekeken worden dan de neus lang is om vervolgens tot acceptatie te komen. Nog even, we zijn er bijna. Maar tot die tijd: fuck je karikaturen en je stereotypes. Zo. Nu mag je op je achterste poten gaan staan.

3 Comments

  1. Ik lees jouw site zo graag omdat jij het zo goed kan verwoorden. Kan niet anders zeggen dan dat ik het ( weer) met je eens ben. Dankjewel weer voor dit goede stuk.

  2. Pingback: Good Life #2 Mijn grootste blunder en Prêt à Pregnant

Vertel ons wat jij er van vindt